مولانا در دفتر چهارم در طی حکایتی به نتیجه ی عمل انسان اشاره می کند. باد تخت سلیمان را از چپ و راست در هم می کوبد. سلیمان به باد دستور می دهد که آرام گیرد. باد به سلیمان می گوید : اگر می خواهی من به درستی و عدالت رفتار کنم تو نیز به درستی و عدالت رفتار کن.
باد بر تخت سليمان رفت كژ
پس سليمان گفت:« بادا كژ مغژ!»
باد هم گفت:« اى سليمان كژ مرو
ور روى كژ از كژم خشمين مشو
اين ترازو بهر اين بنهاد حق
تا رود انصاف ما را در سبق
از ترازو كم كنى من كم كنم
تا تو با من روشنى من روشنم»
همچنین روزی تاج سلیمان هشت بار بر سر او کج می شد و او هر بار آن را راست می کرد. سلیمان به تاج گفت: «تو را چه می شود که هشت بار کج شده ای؟» تاج به او گفت: «اگر صد بار مرا بر سر خویش راست کنی باز کج خواهم شد تا اینکه درون و رفتار را راست گردانی.» سلیمان به محاسبه ی نفس پرداخت و درونش را از خواسته ی نادرستی که داشت پاک کرد. چون سلیمان اینکار را کرد تاج بر سرش راست شد.
همچنين تاج سليمان ميل كرد
روز روشن را بر او چون ليل كرد
گفت: تاجا كژ مشو بر فرق من
آفتابا كم مشو از شرق من
راست مىكرد او به دست آن تاج را
باز كژ مىشد بر او تاج اى فتى
هشت بارش راست كرد و گشت كژ
گفت:« تاجا چيست آخر كژ مغژ!»
گفت:« اگر صد ره كنى تو راست من
كژ روم چون كژ روى اى موتمن»
پس سليمان اندرونه راست كرد
دل بر آن شهوت كه بودش كرد سرد
بعد از آن تاجش همان دم راست شد
آن چنان كه تاج را مىخواست شد
بعد از این قضیه هر گاه سلیمان قصد نادرستی داشت تاج بر سرش کج می شد. تاج به سلیمان گفت:« دستور اینست که من با کج شدن ، کژی درونت را به تو نشان دهم.» مولانا در آخر نتیجه می گیرد دلیل هر غم و مصیبتی در درون و رفتار ما نهفته است و نباید دیگران را متهم کنیم.
بعد از آنش كژ همىكرد او به قصد
تاج وا مىگشت تارك جو به قصد
هشت كرت كژ بكرد آن مهترش
راست مىشد تاج بر فرق سرش
تاج ناطق گشت كاى شه ناز كن
چون فشاندى پر ز گل پرواز كن
نيست دستورى كز اين من بگذرم
پردههاى غيب اين بر هم درم
بر دهانم نِه تو دست خود ببند
مر دهانم را ز گفت ناپسند
پس ترا هر غم كه پيش آيد ز درد
بر كسى تهمت مَنِه بر خويش گَرد
v یوسف وار دویدن (نوشتهي ابراهیم)
v آینه ی دل (نوشتهي ابراهیم)
v صلح با پدر (نوشتهي ابراهیم)
v گوردل (نوشتهي ابراهیم)
v عطر سنیبل - عطر کاج (نوشتهي شراره انصاری)
v زندگی و مرگ (نوشتهي ابراهیم)
v راه و بیراه (نوشتهي ابراهیم)
v چیز های کوچک (نوشتهي شراره انصاری)
v صبر بر رنج یا صبر بر فراق (نوشتهي ابراهیم)
June 2006 (۲)
May 2006 (۷)
April 2006 (۴)
March 2006 (۳)
February 2006 (۴)
January 2006 (۶)
December 2005 (۶)
November 2005 (۷)
October 2005 (۸)
September 2005 (۷)
August 2005 (۵)
July 2005 (۷)
June 2005 (۵)
May 2005 (۷)
April 2005 (۸)
گزیدهای از کتابها (۲۴)
بشنو از نی (۵۶)